Diş otu, Khella, Ammi visnaga L.

Diğer Adları:
Diş otu, Khella, Ammi visnaga L.
Hıltan Bischofskraut
Köşni Zahnstocherammei
Diş hilali
Kılır
Mısır anasonu
Kürdan otu

Familyası:
Maydanozgillerden, Doldenblütler, Apiaceae

Drugları:
Diş otu meyvesi; Ammoes visnagae fructus
Diş otunun sadece meyvelerinin çayı, tentürü ve natürel ilaçları yapılır.

Giriş:
Diş otu Maydanozgillerden bir alt grubu olan Ammigillere dahildir ve bunlardan Diş otu; Ammi visnaga ve Büyük diş otu; Ammi majus bizi ilgilendirmektedir. Diş otunun tarihte kullanıldığı eski mısır yazıtlarından Papirus’ta geçmektedir. Eskiden çiçek sapları kürdan olarak kullanılırken meyve çayı da böbrek taşlarına karşı kullanılmıştır. Tarihte ilk defa ilmi araştırmalar 1879’da Mısırlı Mustafa Efendi tarafından yapılmış ve Böbrek ve mesane taşlarını düşürmek için kullanılmıştır. Bu araştırmaları başta Almanya’daki çalışmalar takip etmiştir. Bitkinin asıl vatanı Doğu Akdeniz ülkeleri olup zamanla dünyanın hemen her yöresine yayılmıştır. Amoni kelimesi Ammos’dan türemiş olup kum anlamına gelir. Çünkü bitki kumlu yerlerde yetişir. Visnaga kelimesi ise çift sivri kelimesinden türemiş olup çiçeklerinin şemsiye ve şemsiyeciklerden oluştuğuna işarettir. Bitkiye diş otu veya kürdan otu denmesinin sebebi çiçek saplarının kürdan olarak kullanılmasından dolayıdır.

Botanik:
Diş otu 50-150cm boyunda 1-2yıllık dikine yükselen ve sık çatallaşan otsu bir bitkidir. Yaprakları kanat şeklinde olup önce Devamini oku

Çemenotu, Bockshornklee, Trigonella Foenum Graecum

Diğer Adları:
Çemen otu, Bockshornklee, Trigonella foenum-Graecum
Boy otu
Buy otu
Hulebe
Tunus baklası

Familyası:
Baklagillerden, Schmertterlingsblütter, Fabaceae

Drugları:
Çemen tohumu; Foenugtraeci çemen
Çemen tohumu ve unundan çay, lapa, baharat ev ve natürel ilaçlar ya-pılır.

Giriş:
Çemen otu Baklagillerin bir alt gurubu olan trigenellagillerden olup bu gurubu 60 bitki dahildir, fakat sadece Çemen otu: Trigonella foenum-graecum şifa maksadı ile kullanılır ve bunun haricinde başka tür kullanılmaz. Vatanı doğu Akdeniz ülkeleri olup zamanla Fas’tan Çin’e kadar yayılmış ve en son olarak Amerika’da yetiştirilmeye başlanmıştır. Eski Mısır yazıtlarından (Papürüsler) anlaşıldığına göre çemen tohumu baharat olarak MÖ:2000 yıllarından beri iştah açıcı, kuvvet ve zindelik verici olarak kullanılmıştır. Arapça helbah veya helbak olarak anılan bitki Türkçeye hulebe ve Çinceye Hu lu ba olarak geçmiştir. Almanlar keçiboynuzu yoncası anlamına gelen Bockshornklee diye anarlar. Türkçe boyotu diye anılması ise meyvelerinin uzun boylu olması nedeni ile bu isimle anılır.

Botanik:
Çemen otu 20-60cm boyunda bir yıllık bir kültür bitkisi olup dikine veya nadiren yatay olarak büyür ve az çatallaşır. Yaprakları yonca yaprağı gibi üçlü şeklinde bir arada kısa bir sap üzerindedir. Yaprağı meydana getiren yaprakçıklar 1-3cm uzunluğunda 0,5-2cm eninde, ters yumurta veya ters mızrak şeklinde, yeşil renkli orta yaprak kısa saplı, yan yaprakçıklar Sapsız Devamini oku

Çayırdüğmesi, Wiesenknopf, Sanguisorbe officinalis

Diğer Adları:
Çayır düğmesi Wiesenknopf Sanguisorbe offisinalis
Büyük Çayır düğmesi Grober Wiesen knopf Syn: Pimpinella officinalis
Tıbbi Çayır düğmesi GAERTMER
Sincan otu Poterium officinalis
BEN TH. Et HODK
Sanguisorba major GILIB

Familyası:
Gülgillerden, Rosengewaeche, Rosaceae

Drugları:
Çayır düğmesi otu: Sanguisorbae herba
Çayır düğmesi kökü: Sanguisorbae radix
Çayır düğmesi otu ve de kökü çay, tentür natürel ilaç yapımında kullanılır.

Botanik:
Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika’nın ılıman bölgelerinde ve de genellikle çayırlık, çimenlik, olan nemli yerlerde, su kenarlarında ve ormanların kenarlarında yetişir. Eskilerden beri kanamaları durdurucu özeliğinden dolayı Latince ‘’sanguis: kan’’ ve ‘’sorbere: emici (kesici)’’ anlamlarına gelen ve kısaca kan dondurucu veya kan kesici anlamına gelir. Türkçe ve Almanca çayır düğmesi diye anılmasının nedeni ise çiçeklerin topluca bir başta toplanmış olması ve geriden bakınca düğme şeklinde görülmesinden dolayıdır. Gövde 30-150 cm boyunda, dik, tüysüz, içi boş yukarılara doğru çatallaşan bir yapıya sahiptir. Alttaki roset yapraklardan oluşur, her kanar yaprak yumurta şeklinde olup, kenarları dişli, saplı, üst yüzeyi koyu, alt yüzeyi açık yeşil renklidir. Gövde yaprakları ise daha küçük ve daha az kanatlıdır. Çiçekleri uzunca sapın tam ucunda yumurta veya silindir şeklinde 1-3 cm uzunluğunda kırmızımsı kahve renkli üzerine sıkça çiçekler yerleşmiştir. Çiçeklerin taç Devamini oku

Çanotu, Tollkraut, Scopolia carniolica

Diğer Adları:
Çan otu, Tollkraut, Scopolia carniol,ca
Deliotu
Delice ot
Çanlı-Deliotu
Kaniyol Deliotu

Familyası:
Patlıcangillerden, Nachtschattengewaechse, solanaceae

Drugları:
Çan kökü: Scopoliae radix
Çan yaprağı: Scopoliae folium
Çan otunun genellikle kökleri, nadiren de yaprakları tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır.

Botanik:
Çan otunun vatanı Hırvatistan’ın kaniyol (Krainer) bölgesi olup buradan Avrupa’nın batısına ve Asya’nın Türkistan bölgesine kadar çok geniş bir alan yayılmıştır. Kökleri silindir şeklinde ana kök ve saçak şek-lindeki yan köklerden oluşur. Ana kökün dış yüzeyi açık veya koyu esmer ve içi beyazdır. Çan otu yetiştiği yöreye göre 20-80 cm boyunda olabilir ve genellikle tek bir gövdeye sahip olur ve nadiren çatallaşır. Alt yaprakları üst yapraklara göre oldukça küçüktür ve gövdeye oturmuştur. Üst yaprakları ise saplı ters yumurta şeklinde, kenarları bütün, üzeri hafif pürtüklü, parlak veya koyu yeşil renkli, 15-25 cm uzunluğunda 6-10 cm eninde ve değişken sıra ile dizilmiştir. Çiçekleri çan şeklinde aşağı doru sarkık vaziyette ve dış görünüşü vişneçürüğü veya kırmızımsı esmer, iç yüzeyi sarı veya altın sarısı renkte ortasındaki döllenme tozluk¬ları ise yine sarı renktedir. Taç yaprakları kavrayan kupa yaprakları ise yeşil renkte ve çan şeklindedir. Çan otundan oldukça sık bahsedil¬mesine rağmen, Çan otunun fotoğrafını ne almanca, nede Türkçe kitaplarda bulmak mümkündür. İlk defa fotoğrafını ben Devamini oku

Çakal Eriği, Schlehedorn, Prunu spinosa

Diğer Adları:
Çakal eriği, Schlehedorn, Prunus spinosa L.

Familyası:
Gülgillerden, Rosengewaeche, Rosaceae

Drugları:
Çakal Eriği Çiçekleri: Pruni spinosa flos
Çakal Eriği Yaprakları: Pruni spinosa folium
Çakal Eriği Meyveleri: Pruni spinosa fructus
Çakal Eriğinin genellikle çiçekleri çay, tentür ve natürel ilaç yapı¬mında kullanılır ve nadiren de yapraklarından çay yapılır. Meyvelerinden ise tentür ve şurup yapılır.

Giriş:
Çakal eriği Avrupa’nın orta, doğu ve güneyi, Asya’nın Türkiye, Kafkaslar, Türkistan ve Horasan, Afrika’nın kuzeybatısına yayılmış olup en son kuzey Amerika’ya taşınmıştır. Prunus kelimesi eski yunanca Prumnon’dan türemiş olup yabani çekirdek meyve ve spinosa Latince den türemiş olup dikenli dallar anlamına gelir. Türkçe’de neden çakal eriği diye anılır, muhtemelen çakallar tarafından sevildiğinden olsa ge¬rek. Almanca ise schlehe kelimesi slehe’den türemiş olup mavi anlamına Çakal eriğinin çiçeği eskiden halk arasında romatizma ve gribe karşı ve de müshil yapıcı olarak kullanılmıştır.

Botanik:
Çakal eriği 1-3 metre boyunda gövdesi siyahımsı, esmer veya kahverengimsi ve üzeri pürtüklüdür. Çiçekleri yapraklarından önce Mart-Nisan aylarında açarak bembeyaz bir görüntü verir. Çiçekleri beş adet beyaz renkli oval veya ters yumurta şeklinde ortasında narin sarımsı yeşil renkli döllenme tozluklarına sahiptir. Yapraklarını çiçek açtıktan sonra Devamini oku