Böğürtlen, Brombeere, Rubus fruticosus

Diğer Adları:
Böğürtlen, Brombeere, Rubus fruticosus L.

Familyası:
Gülgillerden, Rosengewaechse, Rosaceae

Drugları:
Böğürtlen Yaprağı: Rubi fruticosi folium
Böğürtlen Meyvesi: Rubi fruticosi frutus
Böğürtlen kökü: Rubi fruticosi radix
Böğürtlen Meyve suyu: Rubi fruticosi sirupus

Böğürtlenin genellikle yaprakları, fakat nadiren de olsa kökünün de çay ve natürel ilacıda yapılır. Ayrıca Meyveleri taze olarak yenir, suyu çıkarılır ve yahut ta şurubu yapılır.

Botanik:
Böğürtlen gülgillerin alt grubu olan rubusgillerden olup bu gruba 100’lerce böğürtlen ve ahududu türleri dahildir. Vatanının batı Hindistan ve Pakistan olduğu tahmin edilen bitki zamanla doğuda Türkistan üzerinden Çine ve batıda Horasan üzerinden batı Avrupa’ya ve kuzey Afrika’ya kadar yayılmış ve nihayet son olarak kuzey Amerika’ya kadar yayılmıştır. Türkiye’nin Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yabani olarak yetişir ve genellikle ılıman bölgelerde, sulak ve nemli topraklarda, seyrek ve bakımsız ormanlarda daha çok yetişir. Gövde genellikle yay şeklinde eğik üzeri oldukça sık dikenli, köşeli veya yuvarlaktır. Uç kısmı toprağa değdiğinde buraya kök salar ve böylece olduğu yerde kısa sürede koloniler oluşturur. Bitkinin altına ışık sızmadığından böğürtlenin altında başka bir bitki yetişmez ve bu nedenle bitkinin altı kuş ve tavşanlar için iyi bir sığınak olur. Devamini oku

Bozotu, Andorn, Marrubium vulgare (m. album)

Diğer Adları:
Boz otu, Andorn, Marrubium vulgare L.
Köpek otu Syn: Marrubium album GILIB.
Kukas otu “ fanatum KUNTH

Familyası:
Ballıbabagillerden, Lippenblütengewarchse, Lamiaceae (Labiatae)

Drugları:
Bozotu: Marubii herba
Boz otunun kökleri ve kalın sapları hariç tamamı çay ve natürel ilaç yapımında kullanılır.

Giriş:
Bozotu ballıbabagillerin bir alt grubu olan marrubiumgillerden olup bu gruba takriben 30 bitki dahildir. Bozotu bunlardan en çok ve yaygın olarak kullanılan türdür, bunun haricinde nadiren siyah kukas otu da kullanılır. Marrubium kelimesi ibranice ‘’mar’’ acı ve ‘’rob’’ çok anlamına gelen kelimelerden oluşur ve çok acı diye çevirebiliriz. Ayrıca latince ‘’vulgare’’ basit ‘’album’’ byaz ve ‘’lanatum’’ tüylü anlamına gelen isim-lerle de anılmıştır. Bitki Türkçe boz otu ismi ile anılır, çünkü grimsi yeşil renklidir. Tarihte ilk defa MS. 100. yılda yaşayan hekim boz otunun urlara ve vereme karşı etkili olduğunu iddia etmiş ve MÖ. 500 yıllarda yaşayan Hippokrat bronş ve sindirim rahatsızlıklarına karşı etkili olduğunu iddia etmiştir. Vatanı Paşaeli (Balkanlar) olan bitki günümüzde Batı Avrupa’dan doğu Türkistan’a kadar yayılmış ve en son olarak da Amerika’ya götürülen bitki orada yabanileşerek yayılmıştır.

Botanik:
Bitki çok yıllık bitkidir ve küçük bir havuç büyüklüğünde ki kökleri üzerindeki Devamini oku

Boldo, Boldo, Peumus boldus

Diğer Adları:
Boldo, Boldo, Peumus boldus L.

Familyası:
Monimiengillerden, Monimiengewaechse, Monimioceae

Drugları:
Boldo yaprakları: Boldo folium
Boldo tentürü: Boldo
Boldo yaprakları çay ve tentür, ekstresi ise natürel ilaç yapımında kullanılır. Çok ve uzun süre kullanılması zehirlenmelere sebep olur.

Botanik:
Vatanı Şili ve Peru gibi güney Amerika ülkeleri olup buraların kurak, güneşli, dağlık ve tepelik bölgelerinde kendiliğinden yetişen bir çalı ve bazen bir ağaç görünümünde olan Boldo bu yörelerde çok olup adeta maki oluştururlar. Akdeniz ikliminin Şili iklimine çok benzemesi nedeniyle bu bitki İtalya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerde yetiştirilmektedir. Türkiye’de henüz yetiştirilmemektedir, fakat Türkiye’nin Akdeniz ve Ege bölgesinde yetiştirmek mümkündür. Yaprakları 4-7 cm uzunluğunda 2-4 cm eninde kenarları bütün ve hafif geri kıvrık, üst yüzeyi parlak yeşil, alt yüzeyi mavimsi yeşil renkte olup oval veya yumurta şeklindedir. Çiçekleri dal uçlarında veya yaprak koltuklarından çıkan bir sap üzerinde 6-10 çiçeği bir arada ve her çiçek narin beş adet beyaz oval taç yapraktan oluşur ve ortasında sarımsı döllenme tozlukları vardır.

Hasat zamanı:
Kışın yapraklarını dökmediğinden yılın hemen her mev-siminde yaprakları toplanıp kurutulur. Yaprakları kuruturken 40 dereceyi geçilmemesine dikkat edilir. Zira sıcaklık bu oranı geçerse birleşimindeki eterik yağlar (uçucu yağlar) yok olur.

Birleşimi:
Birleşiminde çok çeşitli maddeler Devamini oku

Badem, Mandelbaum, Prunus dulcis

Diğer Adları:
Badem, Mandelbaum, Prunus dulcis D.A.
Badem ağacı WEBB.var.dulcis
Tatlı badem ağacı Syn: Amygdalis communis
E.var.dulcis.D.C

Familyası:
Gülgillerden, Rosengewaechse, Rosaceae

Drugları:
Bademyağı: Amygdalae oleum
Badem çekirdeklerinin soğuk baskı ile elde edilen bademyağı çok maksatlı olarak kullanılır.

Giriş:
Bademin bilinen çok türü vardır, fakat bizi ilgilendiren iki türüdür. Bunlar tatlı badem: prunus dulcis var. dulcis ve acı badem: prunus dulcis var. Amara’yı sayabiliriz. Bademin vatanının Türkiye veya Çin olduğu yönünde oldukça farklı görüşler mevcutsa da Alman yazarlar badem yağının eski Mısır ve Yunanlılar tarafından yaygın olarak kullanıldığı, bu nedenle büyük bir ihtimalle vatanının Türkiye olduğu tahmin edilmektedir. Latince ‘’dulcis‘’ tatlı ve ‘’amara’’ acı anlamına gelir. Günümüzde Türkiye, Yunanistan, İtalya, Fransa, İspanya, Horasan, Türkistan, Kaliforniya ve Brezilya’da yaygın olarak yetiştirilmektedir. Tarihte tatlı Badem yağı masaj yağı, ilaçlarda katkı maddesi, ve yemeklerde baharat olarak kullanılmıştır.

Botanik:
Badem ağacı 3-8 metre boyunda, dikensiz, dikine yükselen bir ağaçtır. Yaprakları mızrak şeklinde, uca doğru sivrice, kenarları bütün veya çok narin kertikli, 4-8 cm uzunluğunda, 1,5-3 cm eninde, üstü parlak, yeşil renkli, alt Devamini oku

Biberiye, Rosmarin, Rosmarinus officinalis

Diğer Adları:
Biberiye, Rosmarin, Rosmarinus officinalis
Kuş dili
Hasalban

Familyası:
Ballıbabagillerden, Lippenblütengewâchse, Lamiaceae

Drugları:
Biberiye yaprağı; Rosmarini folium
“ eterik yağı; Rosmarini aetheroleum
Biberiyenin genellikle yaprakları, nadiren sürgünleri de çay, tentür, natürel ilaç, baharat ve eterik yağ elde etmek için kullanılır.

Giriş:
Ballıbabagillerin alt grubu olan Rosmarinusgillere dahil olan Biberiye kendi grubu içinde sadece bir tür olarak mevcuttur. Latince ”ros” ve “marinus” kelimelerinden türemiş olup deniz kırağı anlamına gelir. Türkçe Biberiye diye anılması tadının acı olması nedeni iledir ve ayrıca Kuş dili diye de anılır. Bitkiye kuş dili denmesi yapraklarının kuş diline benzemesindendir. Vatanı Akdeniz ülkeleri olan bitki subtropik ve ılıman iklimli ülkelerde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bitki çok eskilerden beri Akdeniz ülkelerinde baharat olarak kullanılmış ve Kneipp’la (1821-1897) birlikte kan dolaşımı rahatsızlıklarına karşı kullanmaya başlamış ve onu diğer araştırmacıların çalışmaları izlemiştir.

Botanik:
Her zaman yeşil olan bir bitkidir, yani yapraklarını dökmez. 0,5-2 m boyunda dikine yükselir ve oldukça sık çatallaşır ve kökleri ile bulunduğu yerde yayılarak kümeler oluşturur. Yaprakları adından da anlaşıldığı gibi kuş dili şeklinde olup 2-4cm uzunluğunda 0,2-0,4cm eninde, üst yüzeyi parlak yeşil, alt yüzeyi beyazımsı renkli, kenarları hafif geri dönük, oldukça sık yaprak bir Devamini oku