Gilaboru, Schneball, Viburnum opulus

Diğer Adları:
Gilaboru, Schneball, Viburnum opulus
Gilaboru
Türk Gilaborusu
Dağdığan Gila borusu

Familyası:
Hanımeligillerden, Geissblattgewaechse, Caprifoliaceae

Drugları:
Gilaboru kabuğu; Viburni pruni folii cortex
Gilaboru meyvesi; Viburni pruni folii fructus
Gilaboru meyveleri yenir, kabuklarının ise çay, tentür ve natürel ilacı yapılır.

Botanik:
Bazı botanikçilere göre vatanı Türkiye, bazılarına göre ise orta Çin olduğu ileri sürülmektedir. Başta Asya’nın ılıman bölgeleri de Türkiye’nin ise iç ve Karadeniz bölgelerinde ve de Avrupa’nın kuzeyi hariç tamamına yayılmıştır. Gilaboru orman kenarları ve ormanların seyrek olduğu bölgelerle, daha çok su kenarlarında ve nemli yerlerde yetişir. Gilaboru bazen bir çalı görünümünde, bazen de boyu 4m’ye kadar ulaşan küçük bir ağaçtır. Yaprakları karşılıklı, bir sonraki ile çapraz, kenarları kertikli, bazen 3 ve bazen 5 lopludur. İlkbaharda yeşil olan yaprakları sonbahara doğru açık kırmızımsı bir renk alır. Çiçekleri şemsiye gibi topluca bir arada ve çiçek demetinin etrafını çevreleyen bir sıra steril (kısır) ve içerideki diğer çiçekler ise fertildir (döllenebilir). Meyveleri önce yeşilimsi ve sonra olgunlaşınca kan kırmızısı bir renk alır ve çapı 0,8-1cm olup içerisinde sadece bir çekirdek bulunur. Meyveleri ham iken yenirse zehirlenmelere sebep olur, bu nedenle ilk kar yağdıktan sonra yenir veya satılır.

Yetiştirilmesi:
Genellikle sulak yerlerde ve ırmak Devamini oku

Grip otu, Wasserhanf, Eupatorium perfoliatum L. Syn: E. Virginicum, E.connatum Michx.

Diğer Adları:
Grip otu, Wasserhanf, Eupatorium perfoliatum L.
Su keneviri Syn: E. Virginicum
Amerika Grip otu E.connatum Michx.
Su çedenesi E.glandulosum Michx.
Amerikan su keneviri
Kemik ağrıları otu
Baba şifa otu

Familyası:
Bileşikgillerden, Korbblütler, Astereaceae

Drugları:
Grip otu; Eupatorii perfoliati herba
Su keneviri otu çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır fakat yüksek dozda alınması zehirlenmeye neden olabilir.

Giriş:
Grip otunun bilinen ve kullanılan 4 önemli türü mevcuttur. Bun¬lar-dan önemine göre şöyle sıralayabiliriz; Grip otu; Eupatorium perfoliatum, İbn-i Sina otu; E.cannabinum, Al su keneviri otu; E.purpureum, Aroma su keneviri otu; E.aromaticum’u sayabiliriz. Grip otu Amerika’nın Kızılderilileri tarafından üşütme hastalıkları ve sıtmaya karşı az miktarda, ishal yapıcı ve kusturucu olarak da yüksek dozda kullanılmıştır. ABD’lilerin de 1820-1945 yılları arasında ilaç kodeksinde şifalı bitki olarak geçmiş fakat 1945’ten itibaren antibiyotiklerin devreye girmesi ile unutulmuştur. Yeni yapılan araştırmalarda Grip otunun asetilsalisilikasit (aspirin) gibi etkili olduğu ve yan tesirinin de olmaması nedeni ile tercih edilmeye başlandığı gözlenmektedir. Latince Eu;iyi ve pater;baba an kelimelerinden türemiş olan Eupatorium Türkçe Baba şifa otu (iyi babanın şifa otu) anlamına gelir. Vatanı ABD Güney Eyaletleri olan bit¬kinin Türkçe karşılığı olmadığından Baba Şifalı otu veya Grip otu diyebiliriz. Bitki başta; grip ve diğer ateşli üşütme Devamini oku

Ginkgo, Gingko, Ginkgo biloba

Diğer Adları:
Ginkgo, Gingko, Ginkgo biloba
Ginkgo ağacı
Mabed ağacı
Beyin ağacı
Kafa ağacı

Familyası:
Ginkgogillerden, Ginkgogewâchse, Ginkgoceae

Drugları:
Ginkgo yaprakları; Ginkgo folium
Ginkgo yapraklarının tentürü ve ekstresi yapılır ve de ekstresinden hap ve kapsüller elde edilir.

Giriş:
Ginkgo, Ginkgogiller ailesinden olup bu ailede sadece bu tür mev-cuttur. Bunun haricinde başka bitki mevcut değildir. Ginkgo Çince “gümüş meyve” anlamına gelen “Yin-kuo”den türemiştir ve biloba kelimesi ise Latince “bilabus” kelimesinden türemiş olup iki loplu anlamına gelir. Zira yaprakları genellikle iki lopludur. Türkçe Mabed ağacı diye de anılır çünkü Çin ve Japonya’da genellikle tapınakların bahçesinde yetiştirilmiştir. Vatanının Orta ve Doğu Çin olduğu tahmin edilen bitki XI. yy.da Japonya’da 1730’da Avrupa’ya getirilmiş ve yetiştirilmeye başlanmıştır. Eskiden Çinliler tarafından meyveleri çiğ olarak veya çekirdekleri kavrularak yenmiş ve birçok hastalığa karşı iyi geldiği iddia edilmiştir. Zamanla yapraklarından çay yapılarak içilmiş ve damarları genişletici özelliğinin fark edilmesi ile birlikte yüzlerce deney ve testler yapılmıştır. 1929’da başlayan detaylı araştırmaların sonunda Scwabe firması 1965’de Ginkgo ekstresi elde etmiş ve böylece haplar, damlalar ve kapsüller üretilmeye başlanmıştır ve de Ginkgo ilaçları dünyada en çok satılan natürel ilaçlardan biri olmuştur.

Botanik:
Ginkgo 30-40m boyunda ve gelişmiş olanı 3-4m Devamini oku

Göz otu, Augentrost, Euphrasia officinalis

Diğer Adları:
Göz otu, Augentrost, Euphrasia officinalis
Gözlük otu

Familyası:
Sıracaotugillerden, Braunwurzgewâchse, Scrophulariaceae

Drugları:
Göz otu; Euphrasiae herba
Göz otunun kökleri hariç tamamı çay,tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır.

Giriş:
Vatanı Orta ve Doğu Avrupa ile Güneybatı Asya yani Türkiye ve Kafkaslar olup buradan Amerika’ya götürülen bitki orada önce kültür bitkisi olarak yetiştirilmiş ve zamanla orada da yabanileşmiştir. Günümüzde İsviçre Alplerinde en az 25 türünün yetişmekte olduğu bilinmektedir. Fakat biz bunlardan 4 türü ile ilgileneceğiz. Önemli Göz otu türleri; Adi Göz otu; Euphrasia rostkoviana HAYNE, Funda Göz otu; Euphrasia stricta (E.officinalis), Küçük Göz otu; Euphrasia minima ve Çimen Göz otu; Euphrasia pratensis’i sayabiliriz. Bunlardan ilk ikisi genellikle en çok kullanılandır. Diğer ikisi ise bölgesel olarak yetişir ve az kullanılır. Göz otlarının hepsi aynı derecede etkili sayıldığından hiçbir ayrım yapılmadan Euphrasia officinalis yani Şifalı Göz otu diye anılır. Yunanlılar Euphrasia sevimli veya sevinç veren anlamına gelen kelimeyle anarken Almanlar tarafından ilk defa 1485’te gözü iyileştiren anlamına gelen Augentrost diye anılır ve Türkler tarafından en az 1000 yıldır Göz otu (İbn-i Sina’dan bu yana) diye anılır.

Botanik:
Adi Göz otu meralarda ve çimenliklerde, Funda Göz otu or¬man-ların seyrek yerlerinde ve fundalıklarda yetişir. Göz otu genellikle ayrık otu veya ona benzer diğer otların Devamini oku

Gül, Rose, Rosa damascena

Diğer Adları:
Gül, Rose, Rosa damascena

Familyası:
Gülgillerden, Rosengaewchse, Rosaceae

Drugları:
Gül çiçeğinin yaprakları; Rossae flos (eskiden; Flores Rosae)
Gülün çiçek yaprakları kurutularak çay yapımında veya su buharı ile damıtılarak ve yahut da ekstresi yapılarak Gül yağı (gül esansı) elde edilir.

Giriş:
Vatanının Türkiye olduğu tahmin edilen Gülün günümüzde 400’ den fazla çeşidi vardır. Bizi ilgilendiren Isparta gülü (Rosa damacena) ve Mayıs gülü (Rosa cenlifloria) en önemlileridir. Isparta gülü sonradan Bulgaristan ve Fas’ta yetiştirilmeye başlanmış olmasına rağmen bütün dünyada en çok gül yağı üretilen ülke Bulgaristan’dır. Türkiye Isparta gülünün üretimini artırmak için birçok ilde gül üretimi teşvik edilmiş fakat çiftçilerin Gül yetiştirilmesi ve Gül esansı elde edilmesini bilmediklerinden teşvikler başarısızlıkla neticelenmiştir. Genellikle Fransa’da yetiştirilen ve Mayıs Gülü Latince Rosa Centifolia diye anılan Gül daha çok parfüm yapımında kullanılmaktadır ve Türkiye’de Mayıs Gülü Van gülü diye anılır. Genellikle Almanya’da Kırmızı Gül Rosa Gallica L. Yetiştirilmekte ve bu gül öksürük ve bronşite karşı yapılan natürel ilaca karıştırılmaktadır. Isparta gülü ise genellikle aroma tedavisinde ve parfüm yapımında kullanılır.

Botanik:
Boyu 0,3-15m’yi bulur. Dalları Devamini oku